|
"عبور":محمدصادق جنانصفت در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:
وزير اقتصاد خطاب به مردم با تاكيد بر توصيه گذشتهاش مبني بر اينكه به بازار ارز هجوم نبرند، گفت: «اگر قيمت ارز در بازار كاهش يافت، مردم نبايد از ما گلايه كنند».
اين خبري بود كه هفته پيش از طرف بالاترين مقام اجرايي اقتصاد از سوي خبرگزاري ها در سطح وسيعي منتشر شد. اگر چنين سفارش تاكيدآميزي از سوي يك مقام اقتصادي در شرايط عادي و در جامعهاي رقابتي بيان ميشد انتظار اين بود قيمت ارز به سمت پايين ميافتاد و شاهد كاهش قيمت ارزهاي معتبر به ويژه دلار بوديم. اما در ايران نه تنها اين اتفاق نيفتاد، بلكه بازار ارز قيمتها را در جهت عكس توصيه وزير اقتصاد به سمت بالا كشاند. درباره اين توصيه و رفتار متفاوت بازار چند نكته قابل تامل است:
1- بدترين پيامد عدم تحقق توصيه موكد وزير اقتصاد اين بود كه شماري از شهروندان كه ميتوانستند در فرداي روزي كه وي گفته بود دلار ارزان ميشود اين كالا را خريداري كنند متوقف شده و اكنون بايد همان ارز را با قيمتهاي بالاتر خريداري كنند. اگر حتي يك فرد عادي كه نياز فوري به هزار دلار داشت و امروز بايد دلار را با قيمتي بالاتر خريداري كند از توصيه وزير زيان ديده باشد، چه كسي بايد اين زيان را جبران كند؟ آيا شهروندان از اين پس ميتوانند و بايد به توصيههايي از قبيل آنچه وزير گفت، اعتماد كنند؟ اگر اعتماد شهروندان سلب شود كه با اين فضا و اين اتفاق احتمال آن افزايش مييابد، تاثير آن بر فضاي اقتصادي چه خواهد بود؟
2- شايد وزير محترم اقتصاد بگويد من نگفتم كه همين فردا قيمت ارز به ريال كاهش مييابد و شهروندان نبايد نگران باشند و به زودي اين كار انجام خواهد شد. در اين صورت، آيا وي براي اثبات ادعاي خود با كدام نيرو و قدرت ميخواهد چنين كند و جنس اين اثرگذاري چيست كه در همين چند روز به كار گرفته نشده است؟ حرف هايي از اين دست كه تقاضاي كاذب وجود دارد يا اينكه ما موظف نيستيم به تقاضاي كاذب ارز پاسخ دهيم، در عمل در بازار بي اثر بوده و خواهد بود. آيا دولت توانايي عرضه ارز با شتابي به اندازه رشد تقاضا را خواهد داشت تا جواب عطش بازار را بدهد؟
3- آنچه بيان شد درباره روزهاي سپري شده و ماضي است. آنچه بايد گفت اين است كه بازار ارز چه خواهد شد؟ رييس كل بانك مركزي به عنوان مقام مسوول اول اين روزها بايد به ميدان بحث و گفتوگو بيايد و به صورت شفاف، روشن و كارشناسانه و دور از شعار و آرزو شرايط بازار و سياستهاي ارزي را توضيح داده و التهاب جامعه را كاهش دهد. اگر چنين كاري انجام نشود و مقامهاي مسوول ضمن پوزش از شهروندان به دليل توصيههايي كه در عمل نقض شد به صورت روشن درباره آينده ارز سخن نگويند، بايد منتظر واكنش شديدتر از سوي تقاضا باشيم. اكنون كه 4 نرخي كردن نرخ ارز نيز پاسخ نداده و التهاب بازار فروكش نكرده است، تكنرخي كردن ارز - كه يكي از وعدههاي وزير اقتصاد در هفته گذشته بود – چارهكار است. بازار ارز را رقابتي كنيد و به توصيه كارشناسان براي رسيدن به راهحلي كه مبناي نرخ واقعي ارز باشد، توجه داشته باشيد. اعتماد شهروندان اگر بيش از پيش از وعدههاي مسوولان سلب شود، ابهام و التهاب بيشتر غيرقابل اجتناب است. مردم حق دارند بدانند نرخ ارز چگونه تعيين ميشود تا بتوانند براساس آن براي كسبوكار خود برنامهريزي كنند.
|
