"عبور":آیین نامه ای که دولت نشان داده است هیچ تعهدی نسبت به اجرای آن ندارد. اما قصه امسال، قصه ی دیگری است. اسفند ماه انتخابات مجلس شورای اسلامی است. اگر دولت باز هم تعهدی نسبت به اجرای آیین نامه نداشته باشد، معلوم نیست سندِ دخل و خرج دولت در سال آینده به چه سرنوشتی دچار می شود.
این روزها مجلس به استقبال کارشکنی احتمالی دولت در ارائه لایحه بودجه سال 91 رفته است. نمایندگان پی در پی به دولت هشدار می دهند. خبرگزاری رسمی مجلس شمارش معکوس را آغاز کرده است و بنر شمارش معکوس را در گوشه ای از سایت قرار داده تا یادآوری باشد برای دولتی ها. 20 روز بیشتر نمانده است. طبق آیین نامه مجلس شورای اسلامی دولت موظف است تا 15 آذر ماه لایحه بودجه را تقدیم مجلس کند.
اما از اردوگاه دولت خبری نیست. بوی تاخیر می آید. خبر این است که دولت از دستگاه ها خواسته است گزارش درآمد و مصارف خود را اعلام کنند. در حالی که این مرحله اول کار است. با این وجود رحیم ممبینی معاونت برنامه‌ریزی و نظارات راهبردی ریاست جمهوری معتقد است که صد در صد لایحه ی بودجه امسال زودتر از سال های قبل به مجلس ارائه می شود.
البته معاون رییس جمهور تاریخی تعیین نکرده است. نگفته است که چقدر زودتر لایحه را ارائه خواهند کرد. تاخیرهای دولت در سال های گذشته برای ارائه این سند مهم آنقدر زیاد بوده است که امسال هر چقدر زودتر لایحه بودجه به مجلس ارائه شود، ممکن است باز هم دیر باشد.
بررسی لایحه بودجه در مجلس حدود دو ماه زمان می طلبد، اگر دولت سر وقت تعیین شده یعنی 15 آذر آن را ارائه کند تا نیمه ی بهمن بررسی آن به طول خواهد انجامید. هر چقدر دیرتر ارائه کند بررسی آن هم دیرتر می شود. مگر این که مجلس بخواهد با سرعت بیشتری که قاعدتا دقت آن کمتر خواهد شد لایحه را بررسی کند.
موضوعی که حساسیت ها را برای ارائه سر وقت لایحه ی بودجه سال 91 افزایش داده است، انتخابات مجلس شورای اسلامی است. انتخاباتی که قرار است در 12 اسفند ماه برگزار شود. با این حساب نمایندگان از نیمه ی بهمن ماه وارد فضای انتخاباتی می شوند و طبیعتا نباید انتظار داشت در آن زمان دغدغه ی دخل و خرج مالی سال آینده دغدغه ی اصلی آن ها باشد.
همین مسئله باعث شده است تا یکی از اعضای هیئت رییسه مجلس در این باره هشدار دهد. حسن سبحانی نیا گفت: «اگر بودجه ۹۱ با تاخیر ارائه شود، احتمال آنکه بررسی و تصویب این لایحه در زمان مقرر به پایان نرسد و ادامه رسیدگی‌ها به سال ۹۱ موکول شود، وجود دارد.»
احتمال ارائه دیر هنگام لایحه ی بودجه به مجلس از سوی دولت باعث شده است که مجلس سه نامه خطاب به رییس جمهور بنویسید و بر ارائه سروقت لایحه تاکید کند. نگارش این سه نامه و تاکید نمایندگان بر این موضوع خود نشان دهنده وجود نگرانی درباره لایحه بودجه 91است.
این نگرانی بی خود و بی جهت نمود پیدا نکرده است، بلکه تاریخ دارد. مجلس می داند که این دولت رکورددار ارائه دیر هنگام لایحه بودجه در تاریخ ایران است. همین دولت سال گذشته رکورد قبلی تاخیر را شکست. رکوردی که متعلق به دولت نهم بود.
دولت نهم در سال 87 لایحه بودجه 88 را 8 بهمن ماه به مجلس ارائه کرد. تا مجلس کمتر از دوماه فرصت داشته باشد تا بتواند لایحه را تبدیل به قانون کند. اما دولت دهم روی دست دولت نهم بلند شد. سال گذشته لایحه بودجه سال 90 را اوایل اسفند به مجلس ارائه کرد. تا کار تصویب آن به اتمام نرسد. مجلس مجبور شد در این باره بودجه دو دوازدهمی تعیین کند و تنخواه دو ماه اول سال 90 را برای دولت به تصویب برساند. به این ترتیب تصویب کل قانون سال جاری تا خرداد ماه امسال به طول انجامید.
مجلس نگران این است که باز هم همین داستان تکرار شود. آن هم در سالی که قرار است انتخابات پارلمان برگزار گردد. اگر امسال نیز دولت به روش سال گذشته عمل کند، احتمال بروز بحران در این زمینه وجود دارد. چرا که مجلس پس از انتخابات، مجلسی تثبیت نشده است و نمی تواند به درستی و با دقت لایحه بودجه را بررسی نمایند.
همین مسئله باعث شد که چند روز پیش مصطفی کواکبیان نماینده سمنان به علی لاریجانی در این باره تذکر دهد. کواکبیان خطاب به لاریجانی گفت: «باتوجه به اینکه امسال سال انتخابات است خواهشم این است که شما به عنوان رئیس مجلس در این زمینه تذکرات لازم را داشته باشید تا بتوانیم در موعد مقرر به تصویب بودجه بپردازیم و همانند سال های گذشته شاهد تخلف دولت نباشیم.»
در 10سال گذشته چالش زمانی بر سر ارسال لایحه بودجه باعث شده تا مجلس به‌ دلیل تنگی وقت نتواند به بررسی دقیقِ کم و کیفِ سندِ دخل و خرجِ دولت بپردازد و تنها لایحه بودجه سال ۱۳۸۰ بود که یک روز پس از مهلت قانونی و در ۱۶ آذر ۷۹ به مجلس فرستاده شد.
منبع:سایت فرارو